Çorlu Vaizi Bihişti Ramazan Efendi Kimdir?

Kendisini Arapça kaynaklardan tanıdığımız Bihişti Ramazan Efendi, belgelerde Ramazan b. Abdülmuhsin el-Vizevî olarak zikrediliyor. Osmanlı dönemi alimi, mutasavvıfı ve şairidir.

Kırklareli Vize doğumlu olduğu için Vizevî adıyla anıldığı gibi eğitimini tamamlayıp Çorlu’ya yerleştiği ve burada vaizlik yaptığı için Çorlu Vaizi veya Çorlulu Vaiz olarak da bilinir.

Çorlu Vaizi Bihişti Ramazan Efendi Kimdir?

Bihişti Ramazan Efendi Kimdir?

Size daha önce bahsettiğim Çorlulu Zarifi‘nin de hocası olan Bihişti Ramazan Efendi, bölgenin tanınmış ulemasındandır.

Tahsilini İstanbul’da tamamlayan Bihişti Ramazan Efendi, dönemin önemli alimleri olan Molla Sinan, Merhaba Çelebi ve Şeyhülislam Sadi Efendi gibi isimlerden ders almıştır.

Sadi Efendi’nin vefatından sonra Merkez Efendi’ye intisap etmiş ve hilafetini almıştır.

İstanbul’dan sonra Çorlu’ya yerleşmiş, burada imam-hatiplik ve vaizlik vazifelerini yapmıştır. Bu süreç içerisinde tasavvufi dersler de veren Bihişti, bir çok talebe yetiştirmiştir.

Çorlu’da vefat eden Bihişti Efendi, Bihişti Zaviyesi olarak bilinen evinin bahçesine defnedilmiştir. Ünlü seyyah Evliya Çelebi, Çorlu’da ziyaret edilecek yerler arasında bu zaviyeyi de saymıştır.

Tasavvufi eğitime yönelmesinden önce ilmi konularda da yetkin bir isim olarak kabul edilen Bihişti Ramazan Efendi, tasavvuf hayatında da birçok kişinin takdirini kazanmıştır.

Kendisinden ârif, kâmil, çevresi üzerinde tesirli bir mürşid, vâiz ve hatip; şair olarak da “icat sahibi”, “murat ettiği mânada hususi hayaller ortaya koyabilen”, “şiirlerinde hüsn-i edâ ile nazma kādir bir üstat” olma başarısını göstermiş, hoşsohbet, nüktedan ve zarif bir şahsiyet olarak bahsedilmektedir.

Eserleri Nelerdir?

Çorlu Vaizi veya Çorlulu Vaiz namıyla bilenen Bihişti Ramazan Efendi hem ilmi hem de edebi alanda çeşitli eserler vermiştir.

İlmi eserleri:

1- Hâşiyetü’l-Hâşiye alâ Şerḥi Aḳāidi’n-Nesefiyye li’l-ayâlî.
2- Hâşiyetü Âdâbi Mesûdî

Edebi eserleri:

1- Divan
2- Cemşâh ve Âlemşâh
3- Heşt Bihişt
4- Şerh-i Manzûme-i Muammâ

Kendisi hakkında bilgileri Ahdî ve Aşık Çelebi gibi kendisini tanıyan isimlerden öğrendiğimiz Bihişti’yi anlatan müstakil bir eser henüz ortaya konulmamıştır.

Kanunî Sultan Süleyman döneminde yaşamış Çorlulu Vaiz Bihişti, üzerinde durulması gereken dikkat çekici bir isimdir.

Şiirlerinden seçmeler

Şair kimliğiyle de tanınan Bihişti Ramazan Efendi’nin bir kaç beytini ve anlamını şöyledir:

Visalin Kabe’dir, rûz-i ecel azmi zamanıdır
Kefen ikramı, tâbut, ol yolun taht-ı revanidir.

Türkçe çevirisi: “Sana kavuşmak, Kabe’ye kavuşmak demektir. Ecel günü ise dünyadan gitme zamanıdır. Bu yolda kefen ihram, tabutta yürüyen bir attır.”

Bülbül-i gülşen-i kudsüm, bu cihan dâmımdır.
Beni bunda tutan ol server-i gül endamımdır.

Türkçe çevirisi: “Ben aslında mukaddes ve aziz olan gül bahçesinin bülbülüyüm. Fakat vücut denen dünya evinde hapsedildim. Beni burada eğleyen, boyu gülfidanı gibi olan ve salınan servi boylu sevgilidir.”

Yâ sabır, yâ sefer derler, ne Rum’ü ne Acem kaldı.
Dolaytım rub’u meskûnu, hemen mülk’ü adem kaldı.

Türkçe çevirisi: “Âşık için ya sabır ya da sefer gerek. Ben, Anadolu’dan, Acem mülküne kadar dünyanın dört bir tarafını gezdim. Gezip görmediğim sadece yokluk ülke­si kaldı.”

Çorlu Vaizi Bihişti Ramazan Efendi Kimdir?

Kaynakça

1- TDV İslam Ansiklopedisi, Mustafa İsmet Uzun, Bihişti Ramazan Efendi maddesi.

2- Namık Kemal Üniversitesi, Açık Erişim Arşivi, Vizeli Kelâmcı Bihiştî Ramazan Efendi Ve Kelamî Dünyası makalesi.

Yorum yapın

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.

Bu site, spam'ı azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.

Don`t copy text!