Evlilik teklifi: Müslümanca bir yaklaşım

Allah, Kur’an’da sadece bu dünyadan O’na başarıyla geçebilmemiz için bilmemiz gereken şeylerden bahseder. Çoğu zaman Allah’ın ayrıntılara girdiğini veya bir şeyi çok açık bir şekilde belirttiğini, bazen de Allah’ın bir konuya ayrıntıya girmeden değindiğini görüyoruz.

Evlilik teklifi: Müslümanca bir yaklaşım

Bu yazıda özellikle Peygamberimizden önce gelen belirli bir peygamberin hayatına odaklanmak istiyorum. Ama ondan önce şu soruyu cevaplayalım: Allah Kuran’da farklı peygamberlerin hayatlarından bahsetmiştir?

Evet, kavmine gelen her peygamberin tek bir mesajla geldiğini görüyoruz, o da Allah’a kulluk etmekti, peki bu kadar mıydı?

Bu onların naklinin asıl amacıydı. Ancak Allah’ın Kur’an’da bize bildirdiği peygamberlerin hayatlarının anlatılmasının kavimlerinin Allah’ı inkar etmeleriyle bağlantılı olarak uğraşmak zorunda oldukları sosyal meselelerle ilgili olduğunu göreceksiniz.

Meselâ, Şuayb Peygamber’in gönderildiği Medyen halkı, yaptıklarından dolayı hesaba çekileceklerini anlayamadıkları için ticarette birbirlerini aldatıyorlardı. Bir başka örnek olarak, Semud kavmi ise teknolojik olarak çok ileri bir kavimdi; oyarak dağlarda güvenli meskenler tasarlayabiliyorlardı. Allah onlara Salih Peygamber’i gönderdiğinde, teknik becerileriyle Allah’ın azabına karşı kendilerini savunabileceklerini düşündüler.

Allah bu kıssalar aracılığıyla bize Kuran’ın gerçek bir pratik rehber olduğunu göstermektedir. Sadece Allah’ı bulmamıza yardımcı olmakla kalmaz aynı zamanda Müslüman olarak hayatımızı sürdürmek için uğraşmamız gereken sosyal konularda da bize yardımcı olur.

Bu yazıda Kur’an’da en çok bahsedilen Peygamber Musa Aleyhisselam’ın hayatından bir konuya dikkat çekmek istiyorum. Allah, Kitabında Musa’nın hayatını derin bir şekilde anlatmaktadır; yetiştirilmesi, annesinin iyimserliği, nasıl peygamber olduğu, Mısır’dan Medyen’e nasıl seyahat ettiği ve daha birçok şeyin yanı sıra Beni İsrail ile olan ilişkileri.

Ancak Kuran’da en şaşırtıcı şeylerden biri Allah’ın Musa’nın evlilik teklifini ve nasıl evlendiğini bize nasıl anlatmasıdır.

Evlilik kurumunun derinlemesine bir tartışmaya ihtiyacı yoktur, ancak Kuran’da Allah’ın diğer peygamberlerinin evlilikleri ilgili bilgileri Hz. Musa’nın hayatı dışında başka hiçbir yerde bulamıyoruz.

Allah, Kasas Suresi’nde bir ayette şöyle buyurmaktadır:

Medyen suyuna vardığında orada hayvanlarını sulayan bir grup insanla karşılaştı. Onların biraz ötesinde de (hayvanlarının suya gelmesini) engelleyen iki kadın gördü. Onlara, “Meseleniz nedir?” diye sordu. “Çobanlar sulayıp çekilmeden biz (hayvanlarımızı) sulayamayız; babamız da çok yaşlı” dediler.” (Kasas 23)

Bunun üzerine Mûsâ, onların hayvanlarını sulayıverdi. Sonra gölgeye çekilip, “Ey rabbim! Bana lutfedeceğin her türlü hayra muhtacım!” diye niyazda bulundu.” (Kasas 24)

Bu esnada kızlardan biri utangaç bir eda ile yürüyerek yanına geldi; “Bizim yerimize (hayvanlarımızı) sulamanın karşılığını ödemek üzere babam seni çağırıyor” dedi. Mûsâ, babalarının yanına gelip de ona başından geçenleri anlatınca, “Korkma, zalimler güruhundan kurtuldun” dedi.” (Kasas 25)

O iki kızdan biri, “Babacığım, onu ücretle tut. Çünkü ücretle istihdam edeceğin en iyi kimse, güçlü ve güvenilir olandır” dedi.” (Kasas 26)

Baba, “Bana sekiz yıl çalışmana karşılık şu iki kızımdan birini seninle evlendirmek istiyorum. Eğer on yıla tamamlarsan bu da senin bileceğin bir şey; seni zorlamak istemem. İnşallah benim iyi kimselerden olduğumu göreceksin” dedi.” (Kasas 27)

Allah sadece bu birkaç ayetten bize evlenme teklifi vermenin ve almanın görgü kurallarını öğretiyor. Evlilik teklifi alma ve verme konusunda kültürlerimizin farklı olmasına rağmen, Allah evlilik teklifinin İslami bakış açısının her zaman için uygulanabilir olduğunu bize göstermek için Hazreti Musa’nın hayatındaki bu olayı güzel bir şekilde özetlemiştir.

Ayette bahsedilen kadınlardan biri (birçok alim Musa’yı davet etmeye giden kadın olduğunu söylüyor) Musa Aleyhisselam’ın sergilediği iki özellik nedeniyle babasından kendisini işe almasını istedi; güvenilirlik ve güç. Bunun üzerine baba, Musa’ya sadece bir iş teklif etmekle kalmaz, aynı zamanda kızı için de bir evlilik teklifi yapar.

Bu noktada kızın, Hazreti Musa’ya ne kadar ilgi duyduğunu, -güzel utangaçlığıyla- Hazreti Musa ile evlenme ilgisini nasıl ima ettiğini görebiliriz. Musa babanın yanında çalışmak üzere tutulacaksa, onun yanında çalışmak zorunda kalacağı için kızını onunla evlendirmesi yakışık alır.

Evlilik teklifi: Müslümanca bir yaklaşım

Çoğu zaman gençlerimizin, oğullarımızın, kızlarımızın evlenmelerini kısıtlıyoruz ya da kiminle evlenmeleri gerektiğini en iyi biz bildiğimizi düşündüğümüz için istedikleri kişilerle evlenmelerine engel oluyoruz.

Pek çok kültürde, bir kadının bir erkekle evlenmek isteyişini saygıyla dahi olsa ima etmesi ne yazık ki hoş karşılanmaz. Ancak Kasas Suresi’ndeki bu ayetlere bakarsak, durum bunun tam tersidir.

Kur’an, mümin için her türlü kültürün üzerinde olmalıdır. Kızınızın, Kasas Suresi’ndeki kadın gibi belirli bir erkek ile evlenmeye ilgi duyarak size yaklaşması, Şeriat’ın sınırlarını ve sahip olduğu önemli rolü tanıdığı için bir iyilik işaretidir.

Peygamberimiz salallahu aleyhi ve sellem, Hatice’nin güvenilirliğinden ve güzel huyundan etkilendikten sonra ondan evlenme teklifi almadı mı?

“...Ayrıca mümin bir kadın kendini peygambere mehirsiz olarak bağışlar, peygamber de onunla evlenmek isterse, diğer müminlere değil, sırf sana mahsus olmak üzere, onu da sana helâl kıldık…” (Ahzab 50)

Bu ayet, doğrudan doğruya Peygamber’e evlenme teklif etmeye gelen bir kadın hakkında nazil olmuştur. Peygamber salallahu aleyhi ve sellem (Allah’ın selamı ve bereketi onun üzerine olsun) kadına baktı ve evlilikle ilgilenmediğini bildirdi.

Peygamber, kadını kendisine yaklaştığı için azarladı mı? Hayır. Utangaçlık göstermediği için azarladı mı? Hayır. Çünkü kadının Peygamber ile evlenmek konusunda samimi bir ilgisi vardı ve bu nedenle Peygamber’e yaklaşmak için doğru yolu seçti.

Ancak, bir erkekle evlenmeye ilgi gösteren Müslüman bir kadın, ona doğrudan yaklaşmaktan son derece çekiniyorsa, bir arkadaşını, akrabasını, hatta babasını evlilik teklifi için gönderebilir.

Aynı şekilde, Müslüman bir erkek, Müslüman bir kızı, iş yerinde veya okulda görürse ve onun karakterinden etkilenirse, evlilik teklifinde bulunmak için velisi ile temasa geçebilir. Yine, utangaçsa, her zaman kendi adına birisini gönderebilir.

Müslüman bir erkek veya kadın sizi övüyorsa ve ailenizle temasa geçmek istiyorsa, bu, Allah’ın şeriatına bağlılığın işaretidir.

Bu yazı hiçbir şekilde başına buyruk haret etmeyi desteklemez. Aksine, bu yazının amacı şeriatın güzelliğini, dengesini ve Kuran’ın uygulanabilirliği konusunda nasıl ışık tuttuğunu vurgulamaktır.

Bunu söyledikten sonra, anahtar çıkarım bize Kur’an’ın utangaçlığın mümin tarafından vücut bulan bir nitelik olduğunu vurguladığını göstermektir; bir eş ararken aranan bir vasıf.

Allah, Kasas Suresi’nin ayetlerinde erkeklerde özellikle evlilik için istenen iki özelliği zikretmektedir; güvenilirlik ve güç. Görevlerini yerine getirirken güvenilir olmak ve öncelikle Allah’a kullukta, sonra da bedenen güçlü olmak. Bu iki özellik yerine getirilebilirse evliliğe giden yol çok daha kolaylaşır.

Görücü usulü evlilikler birçok kültürün parçası olsa da, oğullarımızın ve kızlarımızın evlilikleri konusunda ailelerine getirdikleri tekliflerden kaçınılmamalı.

Son olarak, evlilikte zorluk çekiyorsanız ve tüm teklifleriniz reddedilmiş gibi görünüyorsa veya teklif vermeye cesaretiniz yoksa, Musa Aleyhisselam’ın duasını kullanın, çünkü Allah Musa’ya bir iş, bir eş, bir aile verdi. Bunların en büyük nimeti nübüvvettir.

Hepsi tek bir duadan:

“…Ey rabbim! Bana lutfedeceğin her türlü hayra muhtacım!..” (Kasas 24)

Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an-ı Kerim sayfası

Yorum yapın